JONGEREN

Hoe voelt het om onder een aquaduct door te rijden? Je ziet de betonconstructie en weet dat er duizenden liters water boven je hoofd stromen, met daarin varende schepen. Wat als dat aquaduct tegelijkertijd een sluis is? Waar tientallen schepen stilliggen, het water daalt of stijgt – afhankelijk van welke kant de boten uitvaren – en dus grote deuren van 25 ton telkens open en dicht gaan? Zo’n stuk techniek kun je met eigen ogen zien bij Enkhuizen. In 2003 is daar het eerste naviduct ter wereld in gebruik genomen.

De bouw

Voordat het naviduct werd geopend moesten schepen soms wel drie uur wachten voordat ze de sluis in konden. Wanneer de schepen de sluis in en uit gingen moest het autoverkeer wachten. Alleen door de bruggen te vervangen door een aquaduct met sluisdeuren had het autoverkeer geen oponthoud meer van de scheepsvaart en andersom.

Het naviduct heeft twee schutsluizen met elk vier deuren. De sluizen zijn elk 125 meter lang en 12,5 meter breed. De deuren wegen 25 ton per stuk, want de sluisdeuren moeten zelfs de kracht van kruiend ijs kunnen weerstaan. De sluizen zijn vrij in de lucht gebouwd en moesten daarom 100 procent waterdicht zijn en blijven. Omdat de N302 tussen het Markermeer en het IJsselmeer loopt moest er een kunstmatige polder gemaakt worden, die de schepen beschut tegen hoge golfslag bij harde wind.

Technische gegevens

De beide sluizen in het naviduct bestaan elk uit 7 segmenten: een middenelement, vier sluiselementen en twee kopelementen. De kop- en middenelementen zijn aan elkaar gekoppeld, de rest is los van elkaar gebouwd. De polder is gemaakt door damwanden te slaan tot in de Eemkleilaag, tot 25 meter onder NAP. De dijk van de polder steekt zes meter boven NAP uit. De polder en het naviduct hebben een stalen fundering. Deze fundering is op een nieuw aangebrachte zandlaag van 11,50 meter gebouwd. De bestaande grond is weggebaggerd. Om wateroverlast te voorkomen is de grondwaterspiegel in de polder verlaagd tot 12 meter onder NAP.

De feiten

• Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
• Aannemer: Combinatie Naviduct Krabbersgat (CNK)
• Duur bouw: 1999 - 2003
• Aantal doorgaande schepen per jaar: ca. 90.000
• Aantal sluizen: 2
• Lengte per sluis: 25 meter
• Nuttige sluisbreedte: 12,1 meter
• Diepgang: 4 meter
• NAP-hoogte passerende auto’s: - 10,80 NAP
• Gewicht stalen damwand (waterdicht scherm om polder): 6.000 ton
• Maximale diepte stalen damwand: 27 meter
• Sluisdeuren: 8 stuks
• Gezamenlijk gewicht sluisdeuren: 200.000 kilo
• Bagger verwijderd: 1.650.000 m3
• Hoeveelheden aangebracht:
  • zand: 1.375.000 m3
  • breuksteen(stortsteen):170 miljoen kilo beton: 45 miljoen kilo
  • asfalt: 10.000 ton